Right to Explanation – prawo obywatela do otrzymania wyjaśnienia decyzji podjętej przez AI.

Pojęcie odnosi się do prawa jednostki do uzyskania jasnego i zrozumiałego wyjaśnienia dotyczącego decyzji podjętej przez systemy wykorzystujące sztuczną inteligencję. W kontekście rosnącego zastosowania algorytmów w różnych dziedzinach życia, takich jak finanse, opieka zdrowotna czy wymiar sprawiedliwości, konieczność transparentności działania tych systemów staje się kluczowa. Prawo to ma na celu zapewnienie obywatelom możliwości zrozumienia, w jaki sposób i na jakiej podstawie algorytm dokonał określonego wyboru, co pozwala na ocenę jego zasadności oraz ewentualne kwestionowanie decyzji.

Jego istota wiąże się z ochroną praw człowieka i zasadą odpowiedzialności w stosowaniu sztucznej inteligencji. Wyjaśnienie powinno być udostępnione w formie przystępnej dla osoby nieposiadającej specjalistycznej wiedzy technicznej, aby umożliwić świadome korzystanie z usług oraz ochronę przed nieuzasadnioną dyskryminacją lub błędami. Wprowadzenie prawa do wyjaśnienia jest także odpowiedzią na obawy związane z automatyzacją procesów decyzyjnych i ma istotne znaczenie dla budowania zaufania do technologii oraz regulacji prawnych dotyczących AI.